Dünya üzerinde her yıl yüz binlerce kişi, iş kazası sonucu hayatını kaybediyor veya iş göremez hale geliyor. Uğranılan maddi kayıplar ise milyon dolarları aşıyor. İş kazalarının önlenmesinde, iş yeri çalışma şartlarının iyileştirilmesinin yanında alınacak en önemli tedbir çalışanların eğitilmesi olarak öne çıkıyor.

İşyeri güvenliği için eğitimin önemi

Dünya üzerinde her yıl yüz binlerce kişi, iş kazası sonucu hayatını kaybediyor veya iş göremez hale geliyor. Uğranılan maddi kayıplar ise milyon dolarları aşıyor. İş kazalarının önlenmesinde, iş yeri çalışma şartlarının iyileştirilmesinin yanında alınacak en önemli tedbir çalışanların eğitilmesi olarak öne çıkıyor.

İş sağlığı ve güvenliği, insanların işteyken refahı, sağlığı ve güvenliğiyle ilgilenen bir alan. Bu alanda verilen eğitimlerle çalışanların farkındalığının artması, iş yeri kazalarının ve yaralanmaların azalması sağlanırken, iş yeri açısından da maddi kayıplar en aza iniyor ve kuruluşların cezai yaptırımlarla karşılaşmalarının önüne geçiliyor.

Hiç kimse bir çalışanın binaya su basmasını tek başına durdurmasını beklemese de iş güvenliği eğitimi almış bir çalışan, su gelmeden önce en değerli eşyaların sel sularından uzak bir alana taşınması gerektiğini bilir ve buna yardımcı olabilir. Ancak bunun için de o işyerinde çalışanlara doğru eğitimin verilmiş olması gereklidir.

Bu yazımızda, eğitimin işçi sağlığı ve iş güvenliği konusundaki öneminin anlaşılmasını hedefliyoruz. Bu amaçla, işçi sağlığı ve iş güvenliği bulgularının yanı sıra bu konularda çalışanlara hangi eğitimlerin verilmesi gerektiğini ele alıyoruz.

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ NELERİ KAPSAR? 

Ülkemizde 6331 sayılı kanuna göre işletme sahipleri çalışanlarına ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi’ vermekle yükümlüdür. Bu kapsamda, çalışanlara belirli konulardan oluşan temel bir İSG eğitimi verilmekle birlikte, çalışanın fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı işe, varsa kullanacağı iş ekipmanına ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı olarak işe başlama eğitimi alması da öngörülüyor.

Diğer taraftan herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir. Bunların dışında çalışanlara verilecek temel eğitimler, işin devamı süresince belirlenen düzenli aralıklar içinde; az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat, tehlikeli işyerleri için en az on iki saat, çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat olarak her çalışan için düzenlenir. Yapılan iş değişmeden işyerinin değişmesi hâlinde çalışanın sahip olduğu eğitimlerin geçerliliği sağlanmış, böylece inşaat işleri gibi çalışanların sık sık değiştiği işlerde işverenlere kolaylık getirilmiştir.

KİMLER EĞİTİM VEREBİLİR?

Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri; İSG profesyonellerinin yanı sıra üniversiteler ve kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi, işveren ve kamu görevlileri tarafından verilebiliyor.

HANGİ EĞİTİMLER VERİLMELİ?

• İlk Yardım Eğitimi

Yaşam temel fonksiyonlarını korumayı amaçlayan bu eğitimi, özellikle iş alanında vermek çok önemli. Her işyerinin çalışanlarına iş güvenliği açısından bu eğitimi verme zorunluluğu var. Genel olarak ilk yardım eğitimi işyeri hekimi tarafından düzenleniyor.

• Acil Durum Eğitimi

Acil durum eğitimi, iş yerlerinde meydana gelebilecek olan afet, yangın, terör olayları gibi durumlarda çalışanların neler yapmaları, nasıl davranmaları gerektiğiyle ilgili içerikleri kapsayan eğitimlerdir. Çalışanlara verilmesi zorunlu olan bir eğitimdir. İşletmenin bulunduğu bina ve çevresi de göz önünde bulundurularak acil durumu eğitimi verilir. İş yerlerinde acil durumlar için görevlendirilecek uygun donanıma sahip acil durum ekibi belirlenmelidir. Acil durumlar için bir acil durum planı hazırlanmalıdır. Hazırlanan acil durum planının, uygulanabilirliğinden emin olmak için iş yerinde tatbikat yapılmalıdır. Tatbikat sırasında hazırlanan planın eksiklikleri varsa ortaya çıkar ve eksikliklerin giderilmesi için tatbikat raporu hazırlanır.

• Yangın Güvenliği Eğitimi 

Yangın, işyerinde çoklu ölümlere, mal kaybına, yasal hak taleplerine, tazminatlara ve para cezalarına neden olabilecek en yaygın tehlikelerden biridir. Bir yangının ortaya çıkmasının ciddi sonuçlarından kaçınmak için kuruluşların yangın söndürücülere ve diğer yangın önleme mekanizmalarına sahip olması gerekir. Bunun yanı sıra işverenler, uygun bir eğitim programı aracılığıyla çalışanlar arasında farkındalık yaratma sorumluluğunu üstlenmelidir. Yangın güvenliği eğitim programı, sağlık tesisleri, perakende satış alanları, restoranlar, ofis mülkleri, endüstriyel depolar ve daha fazlası gibi tüm endüstriler için önemlidir. Bu eğitim, işçileri yangının neden olduğu tahribatı önlemek için bir dizi uygulama ve prosedür konusunda bilgi sahibi yapmak amacıyla tasarlanmıştır.

• Kayma ve Düşme Eğitimleri 

Düşmeler kalça kırıklarının ve beyin hasarının en yaygın nedenidir. Bu tür yaralanmalar ölümlere de yol açabilir. Bu nedenle çalışanlar işyerindeki tehlikeler ve bunlardan kaçınmanın yolları konusunda kapsamlı bir şekilde eğitilmelidir.

İŞ YERİNDE EĞİTİMİN FAYDALARI 

•  Güçlü Güvenlik Kültürü Oluşturur

İşyeri güvenliği eğitimleri bir güvenlik kültürü oluşturur. Güvenlik kültürü, kazaları ve işyeri yaralanmalarını azaltmak için güvenliğe en yüksek önemi vermek üzere tüm departmanlardaki herkesi birbirine bağlar. İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda eğitim almış çalışanlar, acil durumlara nasıl müdahale edeceklerini bilir. Dolayısıyla bir güvenlik kültürü daha mutlu bir iş gücüyle sonuçlanabilir ve bu da genellikle daha düşük devamsızlık, yüksek üretkenlik ve daha fazla iş istikrarına yol açar.

•  Verimliliği Artırır

Etkili eğitim programları, iş yerlerindeki kaza ve yaralanmaların sayısını azaltır. Bu, daha az hastalık veya devamsızlık anlamına gelir ve bu da doğası gereği işyeri verimliliğini artıracaktır. Ayrıca çalışanlara güvenlik prosedürleri bilgisi verildiğinde görevlerini hiçbir engele maruz kalmadan yerine getirebilirler. Tam tersine, tehlikelerden ve bunları ortadan kaldırma yollarından emin olmayan çalışanlar, güvensiz çalışma koşullarından etkilendiklerinde verimlilik düzeyi düşecektir.

• Tazminat ve Davalardan Korur 

Çalışanların işyerinde yaralanması durumunda, şirket bu tür yaralanmalardan sorumlu tutulur ve kanun gereği çeşitli tazminatları ödemek zorunda kalabilir. Bu da o şirkete maddi bir yük getirir. Bu nedenle sağlık ve güvenlik eğitimlerinin, çalışanların can güvenliğini sağlamanın yanı sıra kuruluşları tazminat taleplerinden ve davalardan korumak gibi de önemli bir katkısı bulunuyor.